Deniz Gezmiş

Kategori: Kimdir

  

   Deniz Gezmiş, 68 kuşağının Marksist-Leninist devrimci liderlerindendir. Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu (THKO) örgütünün kurucusu, önde gelenlerindendir. Ankara’da 27 Şubat 1947 doğmuştur. Babasının ismi Cemil Gezmiş, annesinin ise Mukaddes Gezmiş‘dir. Büyük ağabeyinin ismi Bora Gezmiş, kardeşide Hamdi Gezmiş‘dir.

Lise yıllarındayken sol düşünceyle tanışır. 1965 yılında Türkiye İşçi Partisi (TİP)’nin Üsküdar İlçe Başkanlığına üye olur. İlk defa gözaltına alınışı; 31 Ağustos 1966 yılında Ankara’dan İstanbul’a yürüyen Çorum Belediyesi işçilerinin Taksim Anıtı’na çelenk bırakırken işçileri destekleyen, Türk-İş yöneticilerini protesto etmesiyle gözaltına alınır. Bu olaydan sonra bir çok kez daha gözaltına alıp-salıverilir.

Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu’nun Kuruluşu

Öğrenci eylemlerinden sonra silahlı mücadeleye girişen Deniz,  Sinan Cemgil, Hüseyin İnan THKO adlı örgütü kurarlar. Örgütün amacı Amerikan emperyalizmini ve onun yerli işbirlikçilerini, toprak ağalarını, komisyoncuları ülkeden kovup meclise emekçilerin girmesini; bir deyişle emek iktidarının kurulmasıydı. THKO’nun ilk eylemi 11 Ocak 1971 tarihinde Ankara’daki İş Bankası Emek Şubesi soygunu olmuştur. İş Bankası’nın o zamanlarda Süleyman Demirel’in ortak olması sebebiyle Amerikan emperyalizmine hizmet ettiği düşüncelerindeydiler. THKO kadrolarının bir kısmı Nurhak Dağları’na intikal etmişlerdi. Bir ihbar üzerine jandarma ve köylüler THKO gerillalarına ateş açmışlardı. Sinan Cemgil burada vurulmuş ve hayatını kaybetmişti. THKO banka soygununu Türkiye halkı için gerçekleştirdiğini beyan etmiştir ve örgütteki hiçbir kimsenin kişisel harcamaları için kullanılmamıştır. Bu paraya silah, mermi, yiyecek gibi malzemeleri almak için kullanmışlardır. Deniz Gezmiş Yusuf Arslan beraber Sivas’a gitmekteyken motosikletleri bozulur ve bir arabaya yüklemeye kara verirler. Arabaya motosikleti yüklerken bir köy bekçisi yanlarına gelir ve kimliklerini sorarlar. Deniz Gezmiş ve Yusuf Arslan turistmiş gibi davranarak İngilizce birşeyler söylerler. Bekçi ise Türkçe olarak onlardan kimlik sormaktadır. Deniz ve Yusuf’da İngilizce birşeyler söylemeye devam edince köy bekçisi dertlerini karkolda anlatmaları için ikisinide karakola götürmeye karar verir. Karakola az kalmışkan Deniz ve Yusuf silahlarını çekerek havaya ve sağa sola ateş etmeye başlarlar. İsteseler bekçiyi çok rahat bir şekilde öldürüp yollarına devam edebilirlerdi fakat bunu yapmazlar. Yusuf Arslan o sırada yaralanır ve Deniz’e devam etmesini söyler. Yusuf Arslan yaralı haldeyken polisleri oyalamaya çalışır ve mermisi biter yakalanır. Deniz Gezmiş ise bir evin önünde araba olduğunu fark eder ve eve girer. Tesadüfen araba bir subayındır. Subaydan üstünü giyinmesini ve arabanın anahtarlarıyla birlikte gelmesini ister. Bu esnada subayın karısı kapıyı aniden kapanır ve Deniz dışarıda kalır. Deniz ise kapıyı açmak için kapının tokmağına ateş eder ve subayın karısı o esnada elinden yaralanır fakat Deniz sadece kapının tokmağına ateş etmiştir ve subayın eşinin eli kapının tokmağının arkasında olduğu için elinden yaralanır. Subay üstünü giyinir, arabanın anahtarlarını alır ve arabaya biner. Şarkışla yoluna doğru ilerlerler. Bu sırada karısının tedavisi için Deniz subaya bir miktar para verir. Subay ters ters bakınca; o parayı banka soygunundan aldığı para sanmış olacağını düşünürekten bu paranın kendisine ait olduğunu kendi parası olduğunu söyler. Şarkışla’da etrafı sarılır ve teslim olmak zorunda kalır. Bir polis amiri kendisini teslim almak ister ve ona teslim olmaz. Ordudan bir subay (yetkili bir kişidir rütbesi aklımda değil) teslim alır.

THKO Davası

Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı 1 no’lu Mahkemesi’nde başlar ve 9 Ekim 1971′de T.C. Anayasayı ihlalden 141/1 cezası gereğince idam cezasına çarptırılırlar. Bazı idamlar bozulur fakat Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Arslan‘ın idamlarının bozulması için meclisden son 3 oy gereklidir. İdamların son bulması için bir uçak kaçırılır ve herkes paniğe düşer. Oy verenler bile oylarını geri çekerler.

Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan, Yusuf Arslan’ın İdamları

İdamların gerçekleşmesi artık kesin gözüyle baklıyordu ve öylede oldu. Hukuk adına büyük bir katliam işlendi. Deniz ve arkadaşları 5 Mayıs’ı 6 Mayıs’a bağlayan gece 1 – 3 civarı Ankara Merkez Kapalı Cezaevi’nde 6 Mayıs 1972‘de asılarak infaz edildiler. İnfaza tanık olan avukat Halint Çelenk son sözlerinin “Yaşasın tam bağımsız Türkiye. Yaşasın Marksizm-Leninizm’in yüce ideolojisi. Yaşasın Türk ve Kürt halklarının bağımsızlık mücadelesi. Kahrolsun emperyalizm. Yaşasın işçiler, köylüler.” olduğunu belirtmiştir.

6 Mayıs Denizleri Anma Günü

Bütün devrimciler 6 Mayıs’ı Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Arslan’ı anma günü ilan etmişlerdir. Her 6 Mayıs günü İstanbul’da Taksim’de, Ankara’da Kızılay’da ve birçok yerde anıldıkları gözlemlenmiştir. Onlar ölümsüzdür…

 

Deniz Gezmiş Resimleri İçin Buraya TIKLA